نويسنده: دكتر اميررضا چمني *

كودك از دوران كودكي به دنبال ارتباط با همسالان خود است تا بخشي از نيازهاي عاطفي خود را برآورده كند. دوستي ها در دوران كودكي و پيش دبستاني اغلب امري سطحي و گذرا است و كودك براي انجام بازي بيشتر با كودكان ديگر ارتباط مي گيرد. با افزايش سن دوستي ها عميق تر و فعال تر شده به طوري كه در سن نوجواني به علت نياز نوجوان به ايجاد يك هويت مستقل از خانواده نقش دوستان و گروه همسالان اهميت بسزايي پيدا مي كند. 
     نوجوان سعي مي كند علي رغم اختلاف در علايق و سلايق خود با دوستانش ارتباط برقرار كند و با انعطاف پذيري و تعديل خواسته هاي خود مورد پذيرش گروه دوستان قرار گيرد.
     دوستان نقش مهمي در شكل گيري شخصيت فرد ايفا مي كنند. اگرچه هر نوع ارتباطي منجر به دوستي نخواهد شد اما كودك و نوجوان با الگوگيري از گفتار و رفتار دوستان خود از آنها تقليد كرده و با آنان همانندسازي مي كنند.
     يك دوست خوب مي تواند در ايجاد اميد و انگيزه و هدف در فرد موثر باشد و حتي در مهم ترين انتخاب هاي زندگي مانند انتخاب رشته تحصيلي، شغل و انتخاب همسر تاثيرگذار باشد.
     دوستان علاوه بر برطرف كردن نيازهاي عاطفي با ايجاد يك حلقه حمايتي فرد را در مشكلات و سختي هاي زندگي ياري مي كنند. يك دوست خوب باعث رشد و تعالي فرد شده و مي تواند او را از نظر فكري و روحي ارتقا دهد و باعث پرورش عواطف انساني همچون صميميت، صداقت، اعتماد، همدلي، نوعدوستي و... شود و در پايه ريزي شخصيت اجتماعي نوجوان تاثيرگذار باشد.
     برخي مسائل باعث كاهش مهارت دوست يابي مي شود، از اصلي ترين علل محدوديت هاي شديد پدر و مادر به علت ترس هاي افراطي و نابجا مانع از ارتباط فرزندان با ديگران مي شود.
     علت بعدي اين است كه والديني كه خود منزوي هستند الگوي مناسبي جهت دوست يابي و ارتباط نيستند. همچنين اشتغال ذهني افراد به بازي هاي انفرادي مثل بازي هاي كامپيوتري و تماشاي بيش از حد تلويزيون منجر به كاهش سطح ارتباط اجتماعي شده و فرد را منزوي و مهارت ارتباط اجتماعي او را تضعيف مي كند.
     برخي از ويژگي هاي شخصيتي افراد مثل حساسيت، زودرنجي، پرتوقع بودن، تحريك پذيري، پرخاشگري، بي اعتمادي، گوشه گيري و... مانع از ارتباط سالم و سازنده افراد با ديگران شده و حلقه دوستان را كاهش مي دهد.
     اهميت در پرورش مهارت و دوست يابي بسيار زياد است. والدين علاوه بر اين كه بايد مشوق ارتباط كودك و نوجوان با ديگران بوده، خود نيز بايد الگوهاي رفتاري مناسبي براي فرزندان بوده و به عبارتي از مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي مناسبي برخوردار باشند.
     نظارت والدين بر دوستي هاي فرزندان بايد غيرمستقيم بوده و جهت آشنايي با آنها از طريق دعوت به گفت وگو پرداخته و در ارتباط باشند. به علاوه گفت وگو با والدين دوستان فرزندان زمينه شناخت بيشتر را مهيا مي كند.
     اگر فرزندان دوستان ناشايستي داشته باشند لازم است قوانين و مقررات خانواده را گوشزد كرده و اوقات فراغت آنها را با فعاليت هاي متنوع و كلاس هاي مختلف پر كنند تا ارتباط او محدودتر شود. 
    *روانپزشك و عضو انجمن روانپزشكان 
     
 روزنامه ايران، شماره 5239 به تاريخ 12/9/91، صفحه 13 (ايران زندگي)

موضوعات مرتبط: مقالات روانشناسی کودک و خانواده
برچسب‌ها: مهرت دوست یابی

تاريخ : 2012/12/3 | 1:14 | نویسنده : بهلولی |
.: Weblog Themes By Bia2skin :.